متولدشدن نوزادسه والدی موجب بالاگرفتن بحث برنتایج علمی واخلاقی

متولدشدن نوزادسه والدی موجب بالاگرفتن بحث برنتایج علمی واخلاقی

نخستین نوزاد با سه والد که به شیوه ی انتقال میتوکندریِ جنین شکل گرفته است، متولد شد. به گزارش نیوساینتیست قبل از تولد این نوزاد، مشخص شده بود که میتوکندری مادر او دارای نقص است و اگر دارای فرزند شود، بچه با یک بیماری شدید سیستم عصبی به دنیا خواهد آمد. میتوکندری از مخازن انرژی زیستی بسیار کوچک درون سلول است که انرژی بدن را تامین می کند و از طرف مادر به فرزند به ارث می رسد. احتمال وقوع این نقیصه در میتوکندری یک نوزاد به صورت ارثی، یک از ۶۵۰۰ است. اما اگر این اتفاق بیفتد، بچه به دنیا آمده، فردی با کمبودِ شدید انرژی خواهد بود و عواقب آن: ضعف ماهیچه، نابینایی، ناراحتی قلبی و حتی می تواند باعث مرگ نوزاد است.

زن و شوهر اردنی که حالا با یک مادر دیگر فرزندشان را شریک هستند، چیش از این دو فرزند دیگرشان را با دلیل همین نقص ژنتیکی، از دست داده بودند. پزشکان آمریکایی، به دلیل غیرقانونی بودن این فرآیند در آمریکا، آن را در مکزیک انجام دادند. هر چند این نخستین کودک با سه والد نیست، اما روشی که در آن این کودک صاحب میتوکندری سالم شده است، کاملاً متفاوت بوده و یک شیوه ی جدید محسوب می شود. در روش رایج که در بریتانیا انجام شده است؛ هم تخمک مادر و هم تخمک یک اهدا کننده، با اسپرم پدر بارور می شود و پیش از این که تقسیم تخم آغاز شود، هسته ی تخمک اهدا شده بیرون آورده شده و هسته تخمک مادر به جای آن گذاشته می شود.

ولی در مورد این زن و شوهر مسلمان، به دلیل اعتقادات مذهبی، از بین بردن سلول لقاح یافته ممکن نبود و به همین دلیل دکتر «جان ژانگ» ابتدا هسته ی تخمکِ مادر را به جای هسته ی تخمکِ اهدا کننده گذاشت و سپس آن را اسپرم پدر بارور کرد. این روش برای ۵ تخمک مادر اردنی انجام شده، از آن ۵ تخمک بارور شده فقط یکی زنده مانده و شروع به تقسیم شدن کرده که حاصل آن یک نوزاد پسر ۵ ماهه است.

این روش در بریتانیا قانونی است و یک و نیم سال از تصویب آن می گذرد. در انتقال میتوکندری، کودک بیش از ۹۹% ژن هایِ مادرِ خود را دارد و مقدار ماده ی ژنتیکی که از فرد دهنده، وارد تخمکِ مادر می شود، بسیار اندک است. ۳۷ ژن که تقریباً یک دهم درصد کل ماده ژنتیکی است. این ژن ها فقط در تولید انرژی نقش دارد و ۲۳هزار ژنی که در ظاهر، رفتار و خصلت های دیگر نقش دارد، فقط از مادر واقعی به ارث می رسند. در حالی که پژوهشگران استفاده از این روش را انقلابی در درمان بیماری های مادرزادی می دانند، مخالفت های اخلاقی با این روش هم وجود دارد. مثلاً بسیاری می گویند که استفاده از این روش، راه را برای باروری کودکانی با ژن اصلاح شده باز می کند و این اتفاقی غیرضروری و بسیار خطرناک است. در عین حال، گفته می شود که چنین تغییری می تواند در طولِ زمان، زمینه سازِ ایجادِ انشعاب هایِ جدید در نسل بشر شود، چون با این روش ها، پژوهشگران در حال تغییر وراثت ژنتیکی انسان خواهند بود. ماده ی ژنتیکیِ موجود در میتوکندری که به DNA میتوکندری مشهور است، فقط از طریق مادر به ارث می رسد.

ماهنامه دانشمند آبان ۹۵ (شماره ۶۳۷)

11

22

درباره نویسنده

نوشته های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *